Opname in een zorginstelling en geldzaken
Verhuis jij of iemand die dicht bij je staat naar een verpleeg- of verzorgingshuis? Dan krijg je te maken met veel regels en keuzes. In korte tijd komt er veel op je af: zo moet je van alles uitzoeken en regelen rond zorg, verzekeringen en toeslagen. Wij helpen je. In dit artikel lees je waar je op moet letten bij een opname in een zorginstelling en welke keuzes gevolgen hebben voor je geld en regelingen. Zo weet je beter wat je kunt verwachten en kun je gerichter beslissingen nemen.
Eigen bijdrage Wlz
Vanaf het moment dat er een CIZ-indicatiebesluit voor Wlz-zorg is én je Wlz-zorg ontvangt, moet je een eigen bijdrage Wlz betalen. Het CAK stelt deze vast en int deze. Hoe hoog de eigen bijdrage is die je moet betalen hangt af van een aantal zaken, zoals:
- Welk type Wlz-zorg wordt ontvangen?
- Is er een partner?
- Hoeveel inkomen en vermogen was er twee jaar geleden?
Het CAK berekent de eigen bijdrage Wlz met het inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Dus voor het kalenderjaar 2026 wordt gerekend met het inkomen en vermogen van 2024.
Op de website van het CAK kun je een proefberekening doen om te zien hoe hoog bij jullie de eigen bijdrage Wlz wordt.
Vermogen
Bij de berekening van de eigen bijdrage Wlz kijkt het CAK ook naar je vermogen in box 3, zoals spaargeld.
Er geldt een vrijstelling voor vermogen. In 2026 is dat:
- € 36.952 voor een alleenstaande
- € 73.904 voor partners samen
Heb je meer vermogen dan deze vrijstelling? Dan telt 4% van het bedrag boven de vrijstelling mee als extra inkomen voor de eigen bijdrage Wlz. Het CAK kijkt hierbij naar gegevens van twee jaar eerder.
Vermogen in box 3 kan ook zorgen voor een hoger inkomen voor de belasting. Een hoger inkomen kan weer leiden tot een hogere eigen bijdrage Wlz. Het vermogen wordt daarbij niet dubbel geteld, maar kan wel op meerdere manieren invloed hebben:
- direct: doordat 4% van het vermogen boven de Wlz-vrijstelling meetelt als inkomen
- indirect: doordat box 3-inkomen het verzamelinkomen verhoogt, en dat inkomen wordt gebruikt bij de berekening van de eigen bijdrage.
Eigen woning
Als iemand na opname in een zorginstelling een eigen woning leeg laat staan, kan die woning later als vermogen worden gezien.
In de belasting is de woning eerst nog eigen woning (box 1). Na een tijdje gaat de woning naar box 3, waar hij telt als vermogen voor de inkomstenbelasting.
Als de woning in box 3 valt of als je hem verkoopt en de opbrengst staat later op de bank, telt dat vermogen mee voor de eigen bijdrage Wlz. Het CAK kijkt altijd naar je inkomen en vermogen van twee jaar eerder.
Dit kan de eigen bijdrage flink hoger maken. Je kunt proberen dat te voorkomen door bijvoorbeeld vermogen (zoals spaargeld) aan (klein)kinderen te schenken. Doe dit alleen als je zeker weet dat je minder schenkbelasting betaalt dan je bespaart op de eigen bijdrage.
AOW
Ontvang je samen met je partner AOW en gaat één van jullie in een zorginstelling wonen? Dan stuurt deSociale Verzekeringsbank je een brief. In die brief staat dat je de AOW kunt veranderen van gehuwd naar alleenstaand.
Dat lijkt aantrekkelijk, want samen ontvang je dan ongeveer € 900 per maand meer AOW. Maar let op: deze keuze heeft gevolgen.
De verandering kan invloed hebben op:
- de eigen bijdrage voor de Wlz of Wmo
- toeslagen
- de inkomstenbelasting
- en soms ook het pensioen
Maak je een verkeerde keuze? Dan kan dit duizenden euro’s nadeel opleveren.
Het is dus een belangrijke beslissing. De gevolgen zijn vaak lastig te overzien en de berekening is niet eenvoudig. Laat je daarom goed adviseren.
Toeslagen
Geef veranderingen in je inkomen, vermogen en woonsituatie altijd door bij Toeslagen. Zo voorkom je dat je na afloop van het jaar te veel ontvangen toeslag moet terugbetalen.
Als jij of je partner in een zorginstelling gaat wonen, krijg je ook te maken met extra regels. Dat geldt bijvoorbeeld voor de huurtoeslag.
Ontvangen jullie samen huurtoeslag en blijft één van jullie thuis wonen? Dan verandert de situatie.
Is de adreswijziging nog niet doorgegeven aan de gemeente?
Dan berekent de Belastingdienst de huurtoeslag nog op het gezamenlijke inkomen. Dat is niet altijd gunstig. De huurtoeslag kan hoger zijn als deze wordt berekend op één inkomen.
Is de adreswijziging wél doorgegeven?
Dan stopt de huurtoeslag voor degene die naar de zorginstelling verhuist. Op het nieuwe adres bestaat namelijk geen recht op huurtoeslag. De partner die thuis blijft wonen, moet dan zelf huurtoeslag aanvragen op eigen naam.
Dit is één voorbeeld. Bij een opname in een zorginstelling kunnen ook andere toeslagen veranderen. Het is daarom belangrijk om te controleren wat dit betekent voor jouw situatie.
Zorgverzekering
Iedereen in Nederland moet een basiszorgverzekering hebben. Je kunt deze verzekering niet opzeggen, ook niet bij een opname in een zorginstelling.
Een aanvullende zorgverzekering daarentegen is niet verplicht. Soms heb je deze verzekering niet meer nodig.
Verhuis jij of verhuist je partner naar een particuliere zorginstelling? Dan houd je vaak je eigen huisarts en tandarts. In dat geval kan een aanvullende verzekering, zoals een tandartsverzekering, nog steeds handig zijn.
Verhuis jij of verhuist je partner naar een reguliere zorginstelling? Dan vergoedt de Wlz vaak de kosten voor zorg, zoals de tandarts en fysiotherapie. Een aanvullende verzekering is dan soms niet meer nodig.
Controleer daarom goed welke zorg wordt vergoed en of een aanvullende verzekering voor jullie situatie zinvol is. Overleg altijd eerst met de zorginstelling, voordat je de aanvullende verzekering opzegt.
Hulp nodig?
Als je bij financiële vragen rondom een opname in een zorginstelling advies of hulp nodig hebt, kun je contact opnemen met Zicht op Geld.
Zij hebben zich gespecialiseerd in financieel advies rondom opname in een zorginstelling. De adviseurs komen in heel Nederland bij je thuis en werken op basis van ‘no cure no pay’. Dit maakt het voor iedereen betaalbaar.
